Het etiket van een chemisch product dient niet alleen om het product te identificeren. Het speelt een essentiële rol bij het communiceren van gevaren, de veiligheid van gebruikers en de naleving van de regelgeving.

Met de evolutie van de CLP-verordening (Classification, Labelling and Packaging) moeten bedrijven die chemische producten vervaardigen, importeren, verpakken of distribueren bijzondere aandacht besteden aan hun etiketten. Leesbaarheid, pictogrammen, verplichte vermeldingen, meertaligheid, formaat van het dragermateriaal, digitale etikettering: de eisen evolueren en kunnen een directe impact hebben op het ontwerp van het etiket.

Bij Etilux zien we een toename van het aantal aanvragen in verband met deze nieuwe eisen, met name voor chemische producten, schoonmaakmiddelen, verf, lijm, meststoffen en bepaalde cosmetische en farmaceutische producten.

Wat is de CLP-verordening?

De CLP-verordening is de Europese verordening inzake de indeling, etikettering en verpakking van chemische stoffen en mengsels. Deze verordening zorgt ervoor dat de manier waarop chemische gevaren worden geïdentificeerd en gecommuniceerd, op het niveau van de Europese Unie wordt geharmoniseerd.

De verordening is gebaseerd op het SGH, het algemeen geharmoniseerd systeem voor de indeling en etikettering van chemische stoffen, in het Engels ook wel GHS genoemd (Globally Harmonized System). Dit internationale systeem heeft tot doel gevareninformatie overal begrijpelijk te maken door middel van pictogrammen, waarschuwingszinnen en gestandaardiseerde gevarenaanduidingen.

Concreet stelt de CLP-verordening een professionele gebruiker of een consument in staat om snel de risico’s van een product te identificeren: ontvlambaarheid, toxiciteit, corrosie, gevaar voor het milieu, irritatie, sensibilisatie, enz.

Bron: Classificatie van het internationale GHS/SGH-systeem.

Wat er op een CLP-etiket moet staan

Afhankelijk van het type stof of mengsel moet het etiket van een chemisch product mogelijk verschillende wettelijk verplichte elementen bevatten.

Het bevat met name:

• de identificatie van het product;
• de identiteit en contactgegevens van de leverancier;
• de gevarenpictogrammen;
• de waarschuwingszin, bijvoorbeeld „Gevaar“ of „Let op“;
• de gevarenaanduidingen, ook wel H-zinnen genoemd;
• de veiligheidsaanbevelingen, ook wel P-zinnen genoemd;
• aanvullende vermeldingen, indien van toepassing;
• de UFI-code, indien vereist;
• de nominale hoeveelheid, in bepaalde gevallen.

Deze informatie moet leesbaar, zichtbaar en begrijpelijk blijven. Dit is precies waar het ontwerp van het etiket een strategisch onderwerp wordt.

Waarom is de herziening van de CLP-verordening zo baanbrekend?

De CLP-verordening is herzien om de communicatie over chemische gevaren te verbeteren, met name voor onlineverkoop, producten die op afstand worden verkocht, digitale informatie en de leesbaarheid van fysieke etiketten. De herziening biedt ook meer flexibiliteit voor bepaalde formaten, zoals uitklapbare of meerlaagse etiketten.

De eerste geplande deadlines waren met name 2026 en 2027. De Europese Unie heeft echter vervolgens een uitstelmechanisme aangenomen, genaamd “stop-the-clock”, om bepaalde verplichtingen uit te stellen tot 2028, met name de eisen met betrekking tot de opmaak van etiketten, verkoop op afstand en bepaalde reclamevoorschriften.

Dit betekent niet dat er tot 2028 gewacht hoeft te worden om actie te ondernemen. Integendeel, de betrokken bedrijven hebben er belang bij om nu al te anticiperen, aangezien het aanpassen van een etiket meerdere stappen kan omvatten: wettelijke goedkeuring, grafische aanpassing, materiaalkeuze, hechtingstests, materiaalsterkte, drukwerk, verpakking en meertalig beheer.

De uitdaging: een grote hoeveelheid informatie op een beperkt oppervlak weergeven

In de praktijk is de uitdaging vaak heel concreet: hoe krijg je alle verplichte informatie op een verpakking die soms klein en rond is, en bovendien wordt blootgesteld aan vocht, chemicaliën of veelvuldig gebruik?

Een jerrycan, een fles, een spuitbus, een tube, een verfpot of een industriële verpakking biedt niet altijd voldoende ruimte om alle benodigde informatie duidelijk weer te geven.

De uitdaging wordt nog groter wanneer het product in meerdere landen op de markt wordt gebracht. Eén etiket moet dan mogelijk meerdere talen bevatten, terwijl ook de pictogrammen, gevarenvermeldingen, veiligheidsaanbevelingen, leveranciersgegevens en merkelementen behouden moeten blijven.

In deze context bieden booklet-etiketten, meerlaagse etiketten of uitklapbare etiketten genoemd, een bijzonder geschikte oplossing.

Het booklet-etiket: een oplossing die voldoet aan de CLP-voorschriften

Met het booklet-etiket kunnen meerdere pagina’s met informatie rechtstreeks op het product worden aangebracht. Het wordt net als een klassiek etiket op de verpakking bevestigd, maar biedt dankzij het meerlaagse formaat een veel groter afdrukoppervlak.

Dit type etiket maakt het met name mogelijk om:

• meerdere talen op één verpakking te integreren;
• de wettelijk verplichte informatie leesbaar te houden;
• ruimte over te houden voor brandingsdoeleinden;
• gebruiks- of veiligheidsinstructies toe te voegen;
• het etiket aan te passen aan verpakkingen van verschillende afmetingen;
• een stevige, leesbare en praktische oplossing te bieden voor de eindgebruiker.

Afhankelijk van de behoeften kan een booklet-etiket 3, 4, 6 of zelfs 10 talen bevatten. Zo hoeft u niet voor elk land of elke markt een apart etiket te maken, wat het logistieke beheer vereenvoudigt.

Welke sectoren zijn hierbij betrokken?

Verzoeken met betrekking tot CLP-etikettering hebben betrekking op tal van sectoren.

Bij Etilux begeleiden we met name bedrijven die actief zijn in:

• de industriële chemie;
• schoonmaakmiddelen;
• verf, lijm en oplosmiddelen;
• meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen;
• cosmetica;
• geneesmiddelen;
• technische producten voor de industrie.

Elke sector heeft zijn eigen beperkingen. Een etiket voor een reinigingsmiddel hoeft niet noodzakelijkerwijs aan dezelfde gebruiksvoorwaarden te voldoen als een etiket voor een industrieel vat, een cosmeticaflesje of een jerrycan die aan vocht wordt blootgesteld.

De keuze van het materiaal is net zo belangrijk als de inhoud

Een etiket dat aan de wettelijke voorschriften voldoet, moet ook in de gebruiksomgeving leesbaar blijven. Daarom is de keuze van het materiaal en de lijm van essentieel belang.

Afhankelijk van het product en het gebruik kan het nodig zijn om te zorgen voor:

• een vochtbestendig materiaal;
• een lijm die geschikt is voor kunststof, metalen of gebogen oppervlakken;
• een goede hechting op kleine verpakkingen;
• wrijvingsbestendigheid;
• bestendigheid tegen bepaalde chemicaliën;
• een oplossing die geschikt is voor opslag- of transporttemperaturen.

Een slechte combinatie van drager, kleefstof en verpakking kan de leesbaarheid van het etiket of de duurzaamheid ervan nadelig beïnvloeden. In het kader van wettelijk verplichte etikettering mag dit punt niet worden verwaarloosd.

En digitale etikettering?

De herziening van de CLP-verordening introduceert ook de mogelijkheid om in bepaalde gevallen gebruik te maken van digitale etikettering. Het doel is om de toegang tot bepaalde aanvullende informatie te vergemakkelijken, bijvoorbeeld via een QR-code of een digitaal medium.

Digitale etikettering mag echter niet worden aangeboden als volledige vervanging van het fysieke etiket. Informatie die essentieel is voor de veiligheid van de gebruiker en de bescherming van het milieu moet op het fysieke etiket beschikbaar blijven wanneer de regelgeving dit vereist.

Digitale etikettering kan dus een kans zijn, maar moet op de juiste manier worden geïntegreerd in een alomvattende etiketteringsstrategie.

Waarom nu al voorbereidingen treffen?

Ook al zijn sommige verplichtingen uitgesteld tot 2028, blijft het belangrijk om vooruit te denken.

Het aanpassen van een CLP-etiket houdt niet alleen in dat er een paar pictogrammen worden toegevoegd. Er moet een analyse worden gemaakt van het product, de verpakking, de markt, de benodigde talen, de leesbaarheidseisen, de beschikbare afmetingen, het materiaal, de lijm, de drukmethode en de gebruiksomstandigheden.

Voor bedrijven met een groot aantal productreferenties kan deze voorbereiding tijdrovend zijn. Door vooruit te denken, kunnen haastige aanpassingen worden vermeden, kunnen formaten worden gestroomlijnd en kunnen oplossingen worden getest voordat ze worden geïmplementeerd.

Etilux begeleidt u bij uw CLP-etiketteringsprojecten

Bij Etilux begeleiden we bedrijven bij het ontwerpen en produceren van etiketten die zijn afgestemd op hun product-, wettelijke en industriële eisen.

Onze teams kunnen u adviseren over:

• de keuze van het formaat;
• de haalbaarheid van een boekje- of meerlaags etiket;
• het meest geschikte materiaal;
• het type kleefstof;
• de vereiste weerstand afhankelijk van de omgeving;
• de integratie van meerdere talen;
• de mogelijkheden van digitale etikettering;
• de productie van etiketten die zijn aangepast aan uw verpakkingen.

Het doel is om een leesbaar, praktisch en duurzaam etiket aan te bieden dat is aangepast aan de eisen van uw markt.

Tot slot

De CLP-regelgeving evolueert, maar dit onderwerp is niet alleen van belang voor de afdelingen die zich bezighouden met regelgeving. Het raakt ook de teams op het gebied van verpakking, productie, kwaliteit, marketing en inkoop.

Een etiket moet informeren, beschermen, bestand zijn tegen slijtage en leesbaar blijven. Met de nieuwe CLP-eisen worden oplossingen zoals het booklet- of meerlaagse etiket bijzonder relevant voor producten die veel informatie, meerdere talen of een beperkt etiketteringsoppervlak vereisen.

Bij Etilux helpen we u deze wettelijke eis om te zetten in een duidelijke, betrouwbare etiketteringsoplossing die is afgestemd op uw producten.