Produceert, importeert of commercialiseert u producten op de Europese markt? Er wordt geleidelijk een nieuwe manier van productidentificatie ingevoerd: het Digital Product Passport, of digitaal productpaspoort. Meer dan een eenvoudige QR-code koppelt het elk product aan gestructureerde informatie over zijn volledige levenscyclus.

Digitaal productpaspoort:
wat bedrijven vandaag al moeten voorbereiden

De wereld van producten evolueert. Binnenkort zal het niet meer volstaan om een performant, conform en logistiek goed geïdentificeerd product aan te bieden. Voor tal van productcategorieën die op de Europese markt worden gebracht, zal het ook nodig zijn om dat product te koppelen aan een geheel van gestructureerde digitale informatie, eenvoudig toegankelijk via een scan. Dat is het principe van het Digital Product Passport, of digitaal productpaspoort.

Voor bedrijven gaat dit veel verder dan een loutere reglementaire verplichting. Het heeft rechtstreeks impact op de manier waarop een product wordt geïdentificeerd, gedocumenteerd, getraceerd en begrepen gedurende zijn volledige levenscyclus. Samenstelling, oorsprong, productie, onderhoud, herstelbaarheid, einde levensduur: in de toekomst moeten deze gegevens beter gestructureerd en makkelijker toegankelijk zijn, afhankelijk van de betrokken productcategorieën.

Het digitaal productpaspoort,
wat is het precies?

Het Digital Product Passport kan worden beschouwd als een digitale identiteitsfiche van een product. Het bundelt, in elektronische vorm, relevante informatie over het product en zijn levenscyclus. Dit kan gegevens omvatten over de samenstelling, de herkomst van bepaalde materialen, de productieomstandigheden, het gebruik, het onderhoud, de herstelling, het hergebruik, de recyclage en ook bepaalde milieu-informatie.

In de praktijk wordt dit paspoort gekoppeld aan het fysieke product via een identificatiedrager, bijvoorbeeld een QR-code op het etiket of de verpakking. Dit punt is belangrijk: de QR-code is niet het paspoort zelf. Het is enkel de toegangspoort tot rijkere, gestructureerde digitale informatie die beschikbaar wordt gesteld aan de verschillende betrokken partijen.

Waarom betreft deze regelgeving bedrijven die producten op de markt brengen?

Het toekomstige digitale productpaspoort zal van toepassing zijn op een groot deel van de fysieke producten die op de Europese markt worden gebracht. Uit de bestudeerde documenten blijkt dat de scope zeer ruim is, met enkele uitzonderingen zoals voedingsmiddelen, diervoeders en geneesmiddelen. De verantwoordelijkheid ligt bij de economische operator die het product voor het eerst op de Europese markt brengt.

De uitrol zal geleidelijk gebeuren, afhankelijk van de productgroepen die als prioritair worden bepaald en van de sectorspecifieke regelgeving die op Europees niveau wordt gepubliceerd. Productcategorieën die vaak als prioritair worden genoemd, zijn onder meer textiel, bepaalde elektrische en elektronische apparatuur, meubilair, matrassen, banden en ook bepaalde materialen zoals ijzer, staal en aluminium.

Een evolutie in productidentificatie

Momenteel kan een product al worden geïdentificeerd aan de hand van een referentie, een streepjescode, een lotnummer of een logistiek etiket. Met het Digital Product Passport komt daar een nieuwe stap bij: de identificatie van het product moet toegang bieden tot uitgebreidere gegevens over ecologisch ontwerp.

Dit verandert de manier waarop we over identificatiemiddelen denken ingrijpend. Deze dienen niet langer alleen om korte informatie weer te geven of een logistieke stroom te vergemakkelijken. Ze worden ook een toegangspunt tot productinformatie voor klanten, operators, autoriteiten, reparateurs of actoren in de eindfase van de levensduur.

Het betreft dus zowel de fysieke identificatie van het product, de kwaliteit en structurering van de gegevens, de traceerbaarheid, de toegankelijkheid van de informatie als de samenhang tussen het fysieke product en de digitale gegevens.

De echte uitdaging zit in de data achter de QR-code

Wat dit concreet betekent op het terrein

Om echt operationeel te zijn, steunt een digitaal productpaspoort op verschillende bouwstenen: een unieke identificatie, een gegevensdrager, een informatiebasis, een technische infrastructuur, leesinterfaces en een organisatie die het geheel in de tijd kan onderhouden.

Op het terrein roept dit zeer concrete vragen op: waar plaats je de drager op het product of de verpakking, welk formaat kies je, hoe garandeer je de leesbaarheid, hoe zorg je voor een correcte koppeling tussen het product en zijn data, en hoe integreer je dit in productie-, controle-, opslag- en distributiestromen.

Daarmee wordt het onderwerp strategisch voor bedrijven: het gaat niet alleen om het publiceren van informatie, maar ook om het toegankelijk, betrouwbaar en bruikbaar maken van die informatie in de productrealiteit.

Een gelegenheid om de traceerbaarheid en doorzichtigheid te versterken

Het digitale productpaspoort kan ook als een kans worden gezien. Het kan bedrijven helpen hun traceerbaarheid te verbeteren, hun artikelen beter te documenteren, bepaalde reparaties, hergebruik of recycling te vergemakkelijken en hun klanten meer doorzichtigheid te bieden, door de structurering van productgegevens te verbeteren.

Bovendien maakt het de weg vrij voor een uitgebreidere productlogica, waarbij de informatie het product blijft volgen nadat het in de verkoop is gebracht. De levenscyclus wordt overzichtelijker, beter gedocumenteerd en kan mogelijk beter worden benut.

Wat Etilux zijn klanten te bieden heeft

In deze context speelt Etilux een zeer concrete rol. Het Digital Product Passport is niet alleen een kwestie van regelgeving, maar ook van productidentificatie.

De uitdaging voor bedrijven zal erin bestaan de juiste keuze te maken bij het een geschikt medium dat leesbaar is en aansluit bij hun gebruiks-, opslag- en distributieomgeving. Er moet een betrouwbare koppeling worden gelegd tussen het fysieke product en de digitale informatie die eraan is gekoppeld. Dit omvat etikettering, markering, traceerbaarheid en leesoplossingen.

Etilux ondersteunt zijn klanten op verschillende vlakken:

• het denkproces rond het medium voor productidentificatie;
• de integratie van een QR-code of een aangepaste identificatiemethode;
• de leesbaarheid en de duurzaamheid van de dragers;
• de coherentie tussen het etiket, het product, de verpakking en de logistieke stromen;
• de implementatie van een betrouwbare en bruikbare praktijkgerichte aanpak.

Het digitale productpaspoort mag dus niet louter als een nieuwe verplichting worden beschouwd. Het is ook een evolutie in de manier waarop producten worden geïdentificeerd, gedocumenteerd en gepromoot.

Het Digital Product Passport luidt een geleidelijke, maar ingrijpende verandering in. In de toekomst zal de identificatie van een product niet langer beperkt blijven tot een zichtbaar referentienummer. Het zal toegang bieden tot een reeks nuttige informatie uit de gehele levenscyclus van het product.

Voor bedrijven die producten op de Europese markt distribueren, is het dan ook tijd om zich de volgende vraag te stellen: hoe zullen uw producten in de toekomst worden geïdentificeerd en gedocumenteerd?

Tot slot:

Hoewel het precieze kader per productcategorie nog verder zal worden uitgebouwd, moeten bedrijven nu al beginnen met het in kaart brengen van de producten die mogelijk onder de regelgeving vallen, het inventariseren van de gegevens, het achterhalen van ontbrekende informatie en het uitstippelen van de juiste strategie voor productidentificatie.

Voor bedrijven die producten op de Europese markt brengen, is het dus nu het moment om zich de juiste vraag te stellen: hoe zullen uw producten in de toekomst worden geïdentificeerd en gedocumenteerd?